Skip to main content

Phẩm XI Tâm Ý (心意品)

心意品者,說意精神雖空無形,造作無竭。

Đại ý phẩm Tâm Ý là, tinh thần, tâm ý tuy như hư không, vô hình vô dạng, nhưng tạo tác không dứt.


1. 意使作狗, 難護、難禁,   慧正其本, 其明乃大。

Tâm ý phóng túng, ngông cuồng, khó phòng hộ, khó cấm chỉ; bậc trí điều tâm ngay thẳng tận gốc rễ, cho nên tuệ tâm ấy tỏa sáng rực rỡ.

2. 輕躁難持,唯欲是從, 制意為善,自調則寧。 

Tâm ý trôi nổi, xoay vần theo dục khó kềm giữ, khống chế được tâm ý là rất hay, điều ngự được tâm ý thì sẽ được an ổn.  

3. 意微難見,隨欲而行,  慧常自護,能守即安。

Tâm ý mông lung khó thấy, chỉ theo dục mà trôi nổi; bậc trí tuệ hãy hộ trì tâm ý luôn, nhiếp phục được tâm ý mới có an lạc.

4. 獨行遠逝,覆藏無形,損意近道,魔繫乃解。

Tâm ý một mình rong ruổi khắp nơi, tàng ẩn vô hình; hướng tâm ý về chính đạo mới có thể thoát khỏi vòng ma trói buộc.

5. 心無住息,亦不知法,迷於世事,無有正智。

Tâm không an trụ, không chỗ dừng, cũng không biết chính pháp, chỉ mải mê nơi thế sự, thì không thể nào thành tựu trí tuệ viên mãn.

6. 念無適止,不絕無邊,  福能遏惡,覺者為賢。

Tâm ý không muốn dừng, chỉ buông thả phóng túng bất tuyệt; hạnh lành có thể áp đảo được ác sự, người giác ngộ như vậy là bậc thánh hiền.

7. 佛說心法,雖微非真,  當覺逸意,莫隨放心。

Bụt dạy tâm pháp tuy huyền vi, không thật, nhưng hãy tỉnh giác phòng hộ tâm ý, đừng để nó mặc sức phóng túng.

8. 見法最安,所願得成,慧護微意,斷苦因緣。

Thấy được pháp mới là an lạc tột bực, mới gọi là thành tựu sở nguyện; bậc trí hộ trì tâm ý huyền vi nên dứt được nhân duyên khổ não.

9. 有身不久,皆當歸土,形壞神去,寄住何貪?

Thân này mong manh, chẳng bao lâu sẽ trở về đất bụi, hình hài suy hoại, thần thức bỏ đi, nương tựa được gì vào tham dục?

10. 心豫造處,往來無端, 念多邪僻,自為招惡。

Tâm dự tạo xứ (*), vãng lai không vết tích, ý niệm nhiều chỗ tai quái, tự nó tự chiêu vẫy lấy ác sự.

11. 是意自造,非父母為,可勉向正,為福勿回。

Tâm ý như thế nào đều là do mình tạo nên chứ không phải cha mẹ nào làm cả, phải biết quy hướng chính đạo mới được an lạc và không trở lại nẻo tà vạy cũ.

12. 藏六如龜,防意如城,慧與魔戰,勝則無患。

Ẩn trốn như rùa núp trong mai, phòng hộ tâm ý như giữ gìn thành quách, bậc trí tuệ khai chiến với ma theo lối đó sẽ chiến thắng, không bị tai hoạn.

-----

(*) Chỗ này mình chưa hiểu thế nào. Mong những bạn cao minh chỉ cho.

Verdana, Hán 16, Việt 11

Comments

Popular Posts

58. Vợ Chồng Trưởng Giả Tạo Tác Phù Đồ Sau Sanh Lên Trời

Truyện 58. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 5  Nước Xá-vệ có vị trưởng giả hay xây phù đồ và tăng phường, trưởng giả bị bệnh, mệnh chung sanh lên cõi trời Tam Thập Tam. Người vợ thương nhớ chồng, sầu ưu khổ não, vì thương nhớ nên giữ gìn phù đồ và tăng phường như lúc chồng còn sống. Người chồng ở trên trời tự quán sát, “Mình nhờ nhân duyên chi sanh lên cõi trời này?” Biết là nhờ công đức tạo tác tháp tự mà đắc sanh lên trời. Thấy thân mình là thân nhà trời, tâm sanh hoan hỉ, thường niệm tháp tự. Dùng thiên nhãn xem tháp tự của mình tạo nay ai chăm. Liền thấy vợ mình ngày đêm nhớ chồng, ưu sầu khổ não, lại vì chồng mà tu trị tháp tự. Người chồng niệm, “Vợ mình đối với mình có công đức rất lớn, nay phải xuống đó hỏi thăm an ủi.”  Liền từ trời giáng xuống bên vợ, nói vợ: “Em ưu sầu quá, do trong lòng nhớ anh.” Vợ hỏi, “Ông là ai mà khuyến gián tôi.” Đáp, “Anh là chồng em đây, nhờ nhân duyên xây tăng phường và tháp tự mà đắc sanh lên trời Tam Thập Tam, thấy em tinh cần chăm sóc tháp tự nên...

55. Xá-lợi-phất Đi Thăm Phật Duy-vệ

Dụ 55. Cựu Tạp Thí Dụ Kinh văn 昔佛遣舍利弗,西至維衛莊嚴剎土,問訊彼佛三事:「佛身安隱不?說法如常不?受者增進不?」舍利弗即承佛威神往詣彼剎,宣令如是。彼佛報言:「皆悉安隱。」於時彼佛轉阿惟越致輪,為七住菩薩說法,舍利弗聞之,從彼剎還,姿色光明行步勝常。佛告舍利弗:「汝到彼,何故侅步怡悅如是。」舍利弗白佛言:「譬如貧家飢凍之人得大珍寶如須彌山,寧歡喜不?」佛言:「甚善!」舍利弗言:「我到彼剎,得聞彼佛說阿惟越致深奧之事,是以欣踊不能自勝。」佛言:「善哉!如汝所言。」佛語舍利弗:「譬如長者大迦羅越,純以紫磨金、摩尼珠為寶,內有掃除銅鐵鉛錫 棄在於外糞壤之中,有貧匱者喜得持歸,言我大得迦羅越寶,寧是長者珍妙寶非?」答言:「非也。」佛語舍利弗:「汝所聞得,如是貧者,彼佛所說但十住事及在舉中清淨之者 ,汝所聞者不足言耳。」舍利弗即愁毒,如言我謂得寶,反是鉛錫。舍利弗說是事時,無央數人皆發無上平等度意,無央數人得阿惟顏住也。 Âm  Tích Phật khiển Xá-lợi-phất, tây chí Duy-vệ trang nghiêm sát thổ, vấn tấn bỉ Phật tam sự, ‘Phật thân an ẩn bất? Thuyết pháp như thường bất? Thụ giả tăng tiến bất?’ Xá-lợi-phất tức thừa Phật uy thần vãng nghệ bỉ sát, tuyên lệnh như thị. Bỉ Phật báo ngôn giai tất an ẩn. Ư thời bỉ Phật chuyển a-duy-việt-trí luân, vi thất trụ bồ-tát thuyết pháp, Xá-lợi-phất văn chi, tòng bỉ sát hoàn, tư sắc quang minh hành bộ thắng thường. Phật cáo Xá-lợi-phất, ‘Nhữ đáo bỉ, hà cố ? bộ di duyệt như thị?’ Xá-lợi-phất bạch Phật ngôn, ‘Thí như bần gia cơ đống chi nhân đắc đại trân...

110. Đứa Con Bất Hiếu Chịu Khổ Báo

Truyện 110. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa thôn Cưu-đà-phiến ở nước Già-mặc có bà mẹ già chỉ có đứa con trai một. Đứa con ấy bột nghịch, không tu nhân hiếu, vì tức mẹ mình mà thẳng tay đánh mẹ một trận. Cùng hôm đó nó ra ngoài, giữa đường gặp cướp, bị cướp chặt đứt một cánh tay. Tội bất hiếu quả báo hiện tiền tức thì, khổ thống như vậy. Sau chịu khổ địa ngục kể không xiết. Văn    雜寶藏經第9卷 https://tripitaka.cbeta.org

81. Phật Ở Dưới Cây Bồ-đề Ma Vương Ba-tuần Tới Gây Phiền Phức Cho Phật

Truyện 81. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 7  Xưa Như Lai ngồi dưới cây bồ-đề, ác ma Ba-tuần dắt tám chục ức ma chúng tới đòi phá hoại Phật. Tới chỗ Như Lai nói như vậy: “Này Cù-đàm! Ngươi một thân một mình sao dám ngồi đây? Mau dậy đi khỏi đây. Nếu không đi ta nắm chân ném ngươi ra ngoài biển.” Phật đáp: “Ta quán thế gian không ai đủ sức ném ta ra ngoài biển được. Ngươi trong tiền thân từng làm một ngôi chùa, chỉ một ngày thụ tám giới, thí Bích-chi Phật một bát cơm, nhờ vậy mà sinh lên cõi trời thứ sáu làm đại ma vương. Còn ta trong ba a-tăng-kì kiếp quảng tu công đức, a-tăng-kì kiếp thứ nhất từng cung dưỡng vô lượng chư Phật, a-tăng-kì kiếp thứ hai và thứ ba cũng như vậy, cung dưỡng thanh văn và duyên giác số nhiều không đếm được, khắp cả đại địa không chỗ nào không có xương thân ta.” Ma đáp: “Cù-đàm! Ông nói ta ngày xưa một ngày trì giới, thí Bích-chi Phật bát cơm, lời ấy chân thực đáng tin, ta cũng tự biết, ông cũng biết ta; còn việc ông tự nói về mình ai làm chứng cho?” Phật chỉ ngón ...