tuyết đỏ rơi

Bách Dụ Kinh, Kệ Kết Kinh 　此論我所造，　　合和喜笑語， 　多損正實說，　　觀義應不應。 　如似苦毒藥，　　和合於石蜜， 　藥為破壞病，　　此論亦如是。 　正法中戲笑，　　譬如彼狂藥， 　佛正法寂定，　　明照於世間。 　如服吐下藥，　　以酥潤體中， 　我今以此義，　　顯發於寂定。 　如阿伽陀藥，　　樹葉而裹之， 　取藥塗毒竟，　　樹葉還棄之。 　戲笑如葉裹，　　實義在其中， 　智者取正義，　　戲笑便應棄。 尊者僧伽斯那造作癡花鬘竟。 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Lời Dẫn Phiên âm Nhất thời Phật tại Vương Xá thành, tại Thước Phong trúc viên, dữ chư đại tì-khâu Bồ-tát Ma-ha-tát cập chư bát bộ tam vạn lục thiên nhân câu. Thị thời hội trung hữu dị học phạm chí ngũ bách nhân câu, tòng tọa nhi khởi bạch Phật ngôn: “Ngô văn Phật đạo hồng thâm, vô năng cập giả, cố lai quy vấn, duy nguyện thuyết chi.”  Phật ngôn: “Thậm thiện.”  Vấn viết: “Thiên hạ vi hữu vi vô?” Đáp viết: “Diệc hữu diệc vô.”  Phạm chí viết: “Như kim hữu giả, vân hà ngôn vô? Như kim vô giả, vân hà ngôn hữu?” Đáp viết: “Sanh giả ngôn hữu, tử giả ngôn vô, cố thuyết hoặc hữu hoặc vô.”  Vấn viết: “Nhân tòng hà sanh?” Đáp viết: “Nhân tòng cốc nhi sanh.”  Vấn viết: “Ngũ cốc tòng hà nhi sanh?” Đáp viết: “Ngũ cốc tòng tứ đại hỏa phong nhi sanh.”  Vấn viết: “Tứ đại hỏa phong tòng hà nhi sanh?” Đáp viết: “Tứ đại hỏa phong tòng không nhi sanh.”  Vấn viết: “Không tòng hà sanh?” Đáp viết: “Tòng vô sở hữu sanh.”  Vấn viết: “Vô sở hữu tòng hà nhi san...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 98 Xưa có đứa nhỏ đi chơi ngoài đất bắt được một con rùa to, muốn giết nó nhưng không biết cách. Hỏi người ta, ‘Làm chi cho nó chết?’ Có người bày, ‘Mầy chỉ cần quăng nó vô nước là nó chết liền ha.’ Lúc ấy đứa nhỏ tin lời người kia quăng con rùa vào nước. Con rùa gặp nước bơi đi mất.  Phàm phu cũng như thế, muốn thủ hộ lục căn tu các công đức nhưng không biết cách, đi hỏi người ta rằng, ‘Tạo nhân duyên gì để đắc giải thoát?’ Ngoại đạo tà kiến, thiên ma ba-tuần và ác tri thức dụ dỗ người ấy rằng, ‘Chỉ cần ông phóng túng tâm ý nơi lục trần, mặc tình buông thả cho thỏa ngũ dục, cứ theo lời ta tất đắc giải thoát.’ Ngu nhân không nghĩ kĩ, làm theo lời bọn kia, đến khi thân hoại mệnh chung đọa vào tam ác đạo. Giống như đứa nhỏ thả con rùa xuống nước để cho nó chết vậy. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 93 Xưa có bà già đang nằm nghỉ dưới gốc cây thì có con gấu tới bắt bà. Bà già chạy quanh gốc cây thoát được, con gấu đuổi theo, một tay ôm cây, một tay cố bắt cho được bà. Bà già lanh lẹ, lợi dụng thân cây ép hai tay con gấu khóa lại, con gấu không nhúc nhích được. Lúc ấy có một người lạ đi tới, bà già nói hắn, ‘Mầy giúp tau một tay bắt con này, xong giết thịt chia đôi.’ Người kia tin lời bà già, liền giúp một tay bắt gấu. Vừa bắt được thì bà già thả tay chạy. Người kia sau đó một phen điêu đứng với con gấu. Người ngu như thế bị thế gian cười cho. Hạng phàm phu cũng thế, tạo nhiều luận thuyết kì dị, không được hoàn chỉnh, văn từ nhũng tạp rườm rà, luận thuyết nhiều khuyết tật. Viết chưa xong thì chết bỏ lại đó. Hậu nhân vớ được đem ra giải thích, đã không thông đạt nghĩa lí ngược lại còn bị nó hành cho khốn đốn. Giống như kẻ ngu kia bắt gấu cho người cuối cùng chỉ hại thân mình. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 97 Xưa có hai người bạn đi với nhau trên đồng hoang, hai người ấy có một người mặc áo dạ. Trên đường gặp cướp trấn lột, một người nhanh chân nhảy vào bụi rậm trốn. Người còn lại bị mất áo dạ, hắn trước đó có cất trong cổ áo một đồng tiền vàng nên nói bọn cướp, ‘Áo này đáng giá một đồng tiền vàng, tôi muốn lấy tiền chuộc lại áo.’ Cướp hỏi, ‘Tiền vàng ở đâu?’ Bèn mở cổ áo ra lấy đồng tiền cho giặc xem rồi nói, ‘Đây là vàng thật, không tin lời tôi nói thì ở đây có thợ kim hoàn rất giỏi, có thể tới nhờ xem.’ Bọn giặc nhìn thấy người kia rồi quay lại lấy luôn cái áo. Kẻ ngu như thế thì cả áo lẫn tiền đều mất, chẳng những mất của mình mà còn khiến người khác mất nữa. Phàm phu cũng như thế, tu hành ba mươi bảy phẩm trợ đạo, tạo được công đức, nhưng bị giặc phiền não cướp hết, mất hết thiện pháp hủy sạch công đức, không những mất đạo nghiệp của mình mà còn khiến kẻ khác hỏng hết đạo nghiệp của họ, thân hoại mệnh chung đọa tam ác đạo. Như kẻ ngu kia vừa mất tiền mất áo, lại...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 96 Xưa có nghệ nhân làm việc cho vua nhưng không kham nổi khổ dịch, nói láo mù mắt để thoát khỏi khổ dịch. Có một thầy làm tượng khác nghe thế, định hủy mắt mình đi để thoát lao dịch. Có người nói rằng, ‘Vì sao ông tự hủy như thế? Chỉ khổ thêm mà thôi.’ Người ngu như thế bị thế nhân cười cho. Phàm phu nhân cũng như thế, vì chút danh dự và lợi dưỡng mà vọng ngữ, hủy hoại tịnh giới, thân chết mệnh chung đọa tam ác đạo. Như kẻ ngu kia vì thiểu lợi mà tự hoại mắt mình. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ  Xưa có hai con bồ câu trống mái ở chung một tổ, mùa thu trái cây chín hái cất đầy tổ, ít lâu sau trái khô bớt đi chỉ còn nửa tổ. Con trống tức con mái, nói, ‘Kiếm trái cây cực khổ, mầy ăn một mình chỉ còn một nửa thôi.’ Con mái đáp, ‘Em không ăn một mình, trái tự giảm đi mà.’ Con trống không tin, thịnh nộ nói, ‘Nếu mầy không ăn một mình thì mất mô hết?’ Liền dùng mỏ mổ chết con mái. Mấy bữa sau trời làm mưa to, trái thấm nước phình to lại như cũ, con trống thấy vậy mới hối hận, ‘Nó không ăn thật, mình giết oan nó rồi.’ Rồi bi thương áo não kêu con mái bây giờ về đâu. Kẻ phàm phu cũng như thế, trong lòng đầy điên đảo, chỉ ôm ấp dục lạc chớ không quán sát vô thường, phạm nhiều trọng giới, sau hối hận, than cuối cùng đi về đâu. Đời sau [của kẻ ấy] chỉ có tiếng bi thán khổ não như con chim bồ câu ngu kia. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 94 Xưa có một người tư thông với vợ người khác, giao thông chưa xong thì người chồng về. Người chồng biết việc ấy, đứng ngoài cửa, chực người kia ra là đập chết. Người vợ nói tình phu, ‘Chồng em biết rồi, không có chỗ ra ngoài được, chỉ có cái ma-ni* là có thể ra được.’ Ý người vợ là bảo người kia theo ngòi thông nước mà ra, người kia hiểu nhầm thành có ngọc ma-ni, cho nên cứ ở trong mà tìm ngọc. Tìm không thấy, liền nói, ‘Không thấy ngọc ma-ni tôi quyết không đi đâu hết.’ Lát sau bị đập chết. Người phàm phu cũng như thế, có người nói rằng, ‘Trong vòng sinh tử thảy đều vô thường, khổ, không, vô ngã. Thoát li đoạn thường nhị biên, ở nơi trung đạo thì có thể đắc giải thoát.’ Phàm phu hiểu sai, nên đi tìm thế giới là hữu biên hay vô biên, cùng những vấn đề khác như là chúng sinh có ngã hay vô ngã. Cuối cùng không quán được lí trung đạo, chẳng mấy chốc mệnh chung, bị vô thường sát hại, đọa vào tam ác đạo, giống như người ngu kia loay hoay tìm ma-ni cuối cùng bị đập chế...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 92 Xưa có bà nhũ mẫu ôm một đứa nhỏ đi đường, đường xa mệt mỏi nên ngủ thiếp đi không hay. Lúc ấy có người cầm tới một viên hoan hỉ* đưa cho đứa nhỏ, đứa nhỏ ăn thấy ngon nên đòi thêm, không thiết chi vật đeo trên thân. Người kia liền tháo hết trang sức, anh lạc, áo quần của nó rồi vọt lẹ.  Tì-khưu cũng thế, ham nhiều việc thế gian, thích chỗ nhiệt náo, vì vài món lợi dưỡng vặt mà bị giặc phiền não đoạt hết báu công đức và ngọc trì giới. Hệt như đứa nhỏ kia ham chút vị ngon để cho kẻ gian lột sạch trang sức. * hoan hỉ hoàn 歡喜丸 : một loại bánh làm từ nhiều nguyên liệu của người Ấn Độ xưa, thường mang theo khi đi đường. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ  Xưa có một người nghèo có một ít của, gặp một đại phú gia thì trong lòng muốn bằng ông. Do không bằng được nên số của cải ít ỏi mình có đem vứt cả xuống sông. Hàng xóm bảo, ‘Chút của tuy ít nhưng có thể nuôi sống ông vài ngày, cớ chi vứt bỏ, ném xuống sông hết?’ Ngu nhân thế gian cũng thế. Sau khi xuất gia, ít được cúng dường, trong lòng hi cầu, lúc nào cũng thấy mình thiếu thốn, không bằng những bậc đức hậu, không được lợi dưỡng như những vị ấy. Kẻ mới nhập môn khi thấy những vị túc cựu công đức cao thâm, kiến văn quảng bác, được nhiều người cung dưỡng thì trong lòng muốn bằng các vị ấy. Do không bằng được nên tâm thường ưu khổ mà bỏ tu. Chẳng khác chi kẻ ngu kia muốn bằng đại phú gia lại đem tài vật của mình vứt hết đi. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 90 Xưa có người nghèo đang đi trên đường bỗng dưng được một túi tiền vàng, trong lòng rất vui lấy tiền ra đếm. Đếm chưa xong thì chủ đột nhiên tới đoạt lại hết tiền. Người kia lúc ấy hối hận đã không thoát nhanh, trong lòng buồn rầu lấy làm ưu phiền lắm.  Gặp Phật pháp cũng như thế, tuy gặp được tam bảo phúc điền, không tinh cần dùng phương tiện tu hành thiện nghiệp, bất ngờ mệnh chung đọa tam ác đạo, giống như kẻ ngu kia bị chủ cũ đoạt lại hết tiền. Kệ rằng: Hôm nay làm việc này, ngày mai tạo việc kia Hi hí bất quán khổ, không biết thần chết đến Lăng xăng xoay nhiều việc, phàm nhân ai cũng thế Như kẻ kia đếm tiền, việc này cũng như thế. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 89 Xưa có một người đang đi đường thì lượm được một con chuột vàng, trong lòng vui mừng cất chuột vào trong áo. Đi tiếp tới một con sông, muốn qua sông nên cởi áo ra để trên sông, bỗng lúc ấy chuột vàng biến thành con rắn độc. Người ấy nghĩ kĩ, ‘Thà bị rắn độc cắn chết cũng phải ôm nó qua sông.’ Lòng chí thành cảm động trời cao, rắn độc hoàn chuột vàng. Gần đấy có kẻ ngu thấy rắn độc biến thành chân bảo, cho là phải luôn như vậy, đi bắt rắn độc bỏ vào trong áo, liền bị rắn phun nọc, táng thân vẫn mệnh.  Ngu nhân thế gian cũng như thế. Thấy thiện tăng hưởng nhiều lợi dưỡng, nên mình mặc dù bên trong vô chân tâm cũng vì lợi dưỡng chạy đến tựa vào pháp, sau khi mệnh chung đọa vào ác xứ, hệt như kẻ ngu ôm rắn độc bị rắn cắn chết. văn 昔有一人在路而行，道中得一金鼠狼，心生喜踊持置懷中，涉道而進至水欲渡，脫衣置地，尋時金鼠變為毒蛇。此人深思：「寧為毒蛇螫殺，要當懷去。」心至冥感，還化為金。傍邊愚人見其毒蛇變成真寶，謂為恒爾，復取毒蛇內著懷裏，即為毒蛇之所[虫*哲]螫，喪身殞命。世間愚人亦復如是，見善獲利內無真心，但為利養來附 於法，命終之後墮於惡處，如捉毒蛇被螫而死。 Âm Tích hữu nhất nhân tại lộ nhi hành, đạo trung đắc nhất kim thử...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 88 Xưa có con khỉ nắm một vốc đậu, lỡ để rớt một hạt nên vứt hết vốc đậu trong tay để tìm hạt bị mất. Tìm chưa được hạt đó thì những hạt vứt kia đi đã bị chim gà ăn sạch. Phàm phu xuất gia cũng như thế, mới phạm một giới nhưng không biết sám hối, vì không sám hối nên sinh phóng dật bừa bãi, buông thả tất cả giới khác. Giống như con khỉ mất một hạt đậu lại vứt hết cả vốc. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 87 Xưa có một toán cướp hành nghề với nhau kiếm được nhiều tài vật đem chia nhau, hẹn chia đều. Chỉ có bộ áo khâm-bà-la làm bằng da hươu rừng nhìn không đẹp, bọn cướp cho là hạ liệt nên chia cho tên rốt cùng nhất. Tên rốt cùng bị chia như thế rất tức giận, kêu thiệt mình lắm. Đem vô thành bán, nhiều trưởng giả giàu có trả giá cao, thành ra một mình hắn lời hơn bọn kia bội lần, lúc ấy mới vui vẻ nhảy nhót khôn xiết.  Giống như thế nhân không biết bố thí là có quả báo hay không có quả báo, cho nên hành thiểu thí, sau vãng sinh cõi trời hưởng vô lượng khoái lạc, lúc ấy mới hối hận đã không hành quảng thí. Giống như bộ áo da hươu được giá cao khiến kẻ kia mừng vui, bố thí cũng như thế, thiểu tác đa đắc làm ít mà được nhiều, đến lúc hưởng vui lớn mới hối hận đã không làm cho thật nhiều.  百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 86 Xưa có hai cha con đi làm với nhau, trên đường thình lình giặc cướp nổi lên định vặt hai cha con. Tai người con có mang khuyên vàng, người cha thấy giặc nổi thình lình sợ mất vàng, bèn lấy tay giật tai người con, tai không rách, người cha vì cái khuyên vàng chặt luôn đầu con. Chỉ lát sau giặc bỏ đi, người cha quay lại lấy đầu gắn lại vai con nhưng không phục hồi được. Người ngu như thế bị thế gian cười cho. Phàm phu nhân cũng như thế, vì danh lợi mà tạo hí luận, chẳng hạn như đời nay và đời sau có hay không có, trung ấm* có hay không có, các loại tâm pháp có hay không có, kì thật muôn vàn vọng tưởng như thế không chạm tới pháp chân thật. Bị người khác lấy như thật pháp luận phá sở luận của mình thì đáp rằng, ‘Luận pháp của tôi không hề nói như thế.’ Hạng ngu nhân đó vì danh lợi nhỏ mà vọng ngữ, đánh mất đạo quả sa-môn, đến khi thân hoại mệnh chung đọa tam ác đạo, giống như kẻ ngu kia vì món lợi vặt mà cắt đầu con. *中陰 – cái sát-na giữa khi thân này chết với khi ...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 85 Xưa có người phụ nữ bị đau mắt, có người bảo: ‘Có mắt sẽ có lúc đau, tôi tuy chưa đau nhưng muốn móc đi sau khỏi đau’. Có người khuyên, mắt còn thì có thể đau hoặc không, chứ móc đi rồi chắc chắn khổ dài dài.  Phàm phu cũng như thế, nghe nói phú quý là gốc suy vong, sợ không dám bố thí vì lo sau sẽ bị suy vong vì mất hết tiền của. Thành ra tài vật càng ngày càng tăng mà khổ não lại càng nhiều. Có người khuyên, bố thí có thể khổ hoặc có thể vui, chứ không bố thí chắc chắn bần cùng đại khổ. Như người đàn bà kia, không nhẫn được cái đau gần đòi móc mắt đi, lỡ móc đi rồi chắc chắn đau lâu. văn 婦女患眼痛 喻 昔有一女人，極患眼痛，有知識女人問言：「汝眼痛耶？」答言：「眼痛。」彼女復言：「有眼必痛，我雖未痛並欲挑眼恐其後痛。」傍人語言：「眼若在者或痛不痛，眼若無者終身長痛。」 凡愚之人亦復如是，聞富貴者衰患之本，畏不布施恐後得報，財物殷溢*重受苦惱。有人語言：「汝若施者或苦或樂，若不施者貧窮大苦。」如彼女人，不忍近痛便欲去眼，乃為長痛。 Âm Phụ Nữ Hoạn Nhãn Thống Dụ Tích hữu nhất nữ nhân, cực hoạn nhãn thống, hữu tri thức nữ nhân vấn ngôn. Nhữ nhãn thống da? Đáp ngôn nhãn thống. Bỉ nữ phục ngôn hữu nhãn tất thống, ngã tuy vị thống tịn...

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 84 Xưa A-tu-la vương thấy nhật nguyệt tươi sáng, êm dịu nên thõng tay ra che khuất đi. Phàm nhân vô trí có con chó không tội tình chi lại hành hạ nó tới tấp.  Phàm phu cũng thế, bị tham sân ngu si bức khổ triền miên lại [quay sang khổ hạnh hành hạ thân mình,] đi nằm gai nhọn, dùng năm loại lửa nóng nung thân. Như mặt trăng bị quỷ thần che lấp, lại đè con chó mà đánh tơi bời. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 83 Xưa có con khỉ bị người lớn đánh, không biết làm thế nào quay ra trút giận lên đứa con nít. Phàm phu ngu nhân cũng như thế, cái người mình ghét ban đầu theo thời gian không dừng đã diệt ở quá khứ, lại vin vào phép tương tục cho kẻ sinh sau chính là người trước kia, đâm ra vọng tưởng, phẫn khí hận độc càng ngày càng mạnh. Giống như con khỉ ngu si kia bị người lớn đánh quay ra giận đứa trẻ con. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

Tập Làm Ruộng, Dụ thứ 82 Xưa có một người mọi ra đồng, thấy mạch non sinh trưởng tươi tốt, hỏi mạch chủ, ‘Ông làm răng mà mạch tươi tốt rứa?’ Mạch chủ đáp, ‘San đất, bón đủ phân và nước mới được như vậy.’ Người kia liền theo chỉ dẫn làm, về lấy nước và phân bón ruộng, san đất điều hòa ruộng rồi xuống ruộng gieo hạt. Sợ chân mình giẫm lên khiến đất cứng mạch non không lớn được, nghĩ, ‘Mình sẽ ngồi trên một cái dần rồi nhờ người khiêng đi, ở trên dần mà gieo hạt như vậy mới tốt.’ Nghĩ thế rồi nhờ bốn người mỗi người khiêng một chân dần ra ruộng gieo hạt. Đất dót càng cứng hơn, người ta cười cho: sợ thì sợ hai chân mình giẫm đất, cuối cùng tăng lên tám chân.  Kẻ phàm phu cũng như thế, đã làm giới điền (ruộng phước) cho mầm thiện sinh trưởng, thì nên theo lời thầy dạy lãnh thọ huấn giáo cho mầm pháp lớn lên. Đàng này lại hủy phạm giới hạnh làm nhiều chuyện ác, khiến cho mầm pháp không lớn lên được. Cũng giống như kẻ kia sợ hai chân mình giẫm đất, cuối cùng tăng lên thành tám chân. 比種田喻...

Dụ thứ 81 BỊ GẤU CẮN Xưa có hai cha con với mấy người bạn đi với nhau. Đứa con vô rừng bị gấu cắn, thân thể bị cào rách, hoảng hốt chạy khỏi rừng về với nhóm bạn. Cha nó thấy nó thân thể thương hoại, lấy làm quái, hỏi ‘Con làm chi bị thương dữ rứa?’ Con đáp cha, ‘Có một con vật lông lá rậm rạp hại con.’ Người cha cầm cung tiễn đi vào rừng, thấy một tiên nhân râu rậm tóc dài, định bắn ông ấy thì người xung quanh ngăn, ‘Vì sao bắn, ông ấy vô hại, nếu trừng trị thì trừng trị kẻ có tội.’  Thế gian ngu nhân cũng lại như thế, bị kẻ mặc pháp phục mà không có đạo hạnh nhục mạ, lại đi xâm hại kẻ có đức lương thiện, giống người cha kia, con bị gấu sát thương, khi không đòi hại tiên nhân. văn 為熊所嚙喻 昔有父子與伴共行，其子入林為熊所嚙，爪壞身體，困急出林還至伴邊。父見其子身體傷壞，怪問之言：「汝今何故被此瘡害？」子報父言：「有一種物，身毛躭毿來毀害我。」父執弓箭往到林間，見一仙人，毛髮深長，便欲射之。傍人語言：「何故射之？此人無害，當治有過。」世間愚人亦復如是，為彼雖著法服無道行者之所罵辱，而濫害良善有德之人，喻如彼父熊傷其子而抂加神仙。 âm Tích hữu phụ tử dữ bạn cộng hành, kì tử nhập lâm vi hùng sở giảo, trảo hoại thân thể. Khốn cấp xuất lâm hoàn chí bạn biên. ...