Phẩm 6, Duy Niệm, Pháp Cú Thí Dụ Kinh
Hồi Phật còn tại thế, vua Phất-gia-sa rất thân với vua Bình-sa. Vua Phất-gia-sa chưa biết Phật đạo, kết một tràng hoa gồm bảy món châu bảo tặng vua Bình-sa. Vua Bình-sa nhận hoa, đem dâng Phật và bạch:
‘Vua Phất-gia-sa với trẫm là bạn thân. Ông ấy tặng trẫm tràng hoa này, nay trẫm cúng lại Phật, nguyện Phật giúp ông ấy khai mở tâm ý, gặp Phật nghe kinh, tôn kính thánh chúng. Trẫm lấy gì để thù đáp món quà của ông ấy?’
Phật bảo vua Bình-sa:
‘Chép Kinh Nhị Thập Nhân Duyên tặng cho vua ấy. Vua đọc xong nhất định sẽ tin Phật pháp.’
Vua Bình-sa chép lại quyển kinh ấy và viết thư riêng cho Phất-gia-sa như sau: ‘Ông tặng tôi hoa trân bảo, nay tôi tặng lại ông hoa Phật pháp. Suy ngẫm nghĩa lí trong pháp ấy chắc chắn sẽ liễu giải lí nhân duyên quả báo thâm diệu. Nếu tiện ông hãy tụng đọc và hành trì để cùng tôi nếm đạo vị.’
Vua Phất-gia-sa nhận được kinh, đọc, phản tỉnh và quả nhiên liễu ngộ, bỗng vua cảm thán:
‘Phật pháp thật là tinh thâm, vi diệu, khiến lòng người yên ổn, quốc gia hưng thịnh. Ngũ dục là căn nguyên mọi mối phiền não, bao nhiêu kiếp rong ruổi theo nó và bị che lấp, nay tỉnh ngộ, nhìn lại thấy cõi tục chẳng có chi đáng tham luyến.’
Vua triệu quần thần, nhường ngôi cho thái tử rồi xuống tóc đi tu. Vua mặc pháp phục và bưng bát đi thành Vương Xá. Đêm đến tá túc trong một lò gốm để sáng hôm sau vô thành khất thực, định ăn sáng xong tới chỗ Phật nghe thuyết kinh và thụ giới.
Phật dùng thần thông thấy hôm sau Phất-gia-sa đi khất thực sẽ mệnh chung, đường xa không gặp được Phật, lại không được nghe kinh, thật đáng thương xót. Phật hóa thân thành một sa-môn, tới nhà thợ gốm xin ở lại. Chủ nhà nói: ‘Mới đây có một sa-môn xin tá túc, đang ở dưới lò. Ông vô đó mà ở chung.’ Phật ôm một bó cỏ khô vào lò, tìm một góc ngồi và hỏi Phất-gia-sa:
‘Xin hỏi ông ở đâu tới? Thầy của ông là ai? Nhân duyên nào khiến ông làm sa-môn? Ông đã gặp Phật chưa?’
Phất-gia-sa đáp:
‘Tôi chưa gặp Phật bao giờ, chỉ là do đọc Kinh Thập Nhị Nhân Duyên mà xuất gia làm sa-môn. Định mai vô thành xin cơm xong sẽ tới cầu kiến Phật.’
Sa-môn hóa thân nói: ‘Mệnh người mong manh, sớm chiều đã đổi, biến dịch theo túc nghiệp, chấm dứt khi nào không biết. Nhưng nếu quán chiếu thân do tứ đại hợp, thành, rồi tán, diệt, chẳng qua chỉ là tứ đại trở về gốc của nó, nhiếp tâm định ý tất ngộ được không tính tịch tĩnh, dứt sạch vọng tưởng. Hằng tâm niệm tam bảo, hành bố thí, giữ giới tích đức, liễu ngộ vô thường thì không khác chi gặp Phật. Còn hơn là tính chuyện ngày mai, chỉ gieo thêm tạp niệm vô ích.’
Lúc ấy hóa sa-môn lại nói kệ:
Muốn được khang lạc hãy tới quy y Phật, tức ngày đêm thường niệm Phật, Pháp, Tăng.
Tự biết tỉnh giác, đó là đệ tử Phật, ngày đêm hãy thường niệm Phật, Pháp, Tăng.
Niệm thân, niệm vô thường, niệm giới, niệm hạnh bố thí. Không, vô nguyện, vô tướng, ngày đêm thường niệm như vậy.
Kệ âm:
Phù nhân đắc thiện lợi, nãi lai tự quy Phật, thị cố đương trú dạ, thường niệm Phật Pháp Chúng.
Kỉ tri tự giác ý, thị vi Phật đệ tử, thường đương trú dạ niệm, Phật dữ Pháp cập Chúng.
Niệm thân niệm phi thường, niệm giới bố thí đức, không bất nguyện vô tưởng, trú dạ đương niệm thị.
「夫人得善利， 乃來自歸佛，是故當晝夜， 常念佛法眾。
己知自覺意， 是為佛弟子，常當晝夜念， 佛與法及眾。
念身念非常， 念戒布施德，空不願無想， 晝夜當念是。」
Nói kệ xong, ngay tại lò gốm, hóa sa-môn khai thị cho Phất-gia-sa tinh yếu của không và vô thường. Phất-gia-sa nhiếp tâm nhập định và chứng quả A-na-hàm. Phật biết Phất-gia-sa đã khế ngộ nên hiện Phật thân trang nghiêm rực rỡ. Phất-gia-sa mừng rỡ hết sức, cúi đầu tác lễ. Phật dặn ông thêm lần nữa: ‘Nghiệp báo tới là phải tới, mệnh chung chớ sợ hãi.’ Phất-gia-sa đáp: ‘Xin cung kính vâng lời Thế Tôn chỉ giáo’. Rồi hai người từ biệt.
Sáng hôm sau, Phất-gia-sa vô thành xin cơm, tới cổng thành thì gặp một con trâu nái mới sinh, trâu nái vì giữ con húc vua thủng bụng chết. Thần phách liền sinh lên trời A-na-hàm. Phật nhờ chúng đệ tử tới hỏa táng và dựng tháp cho vua. Phật răn đệ tử: ‘Căn nguyên của tội và nghiệp, phải thận trọng chớ khinh nhờn.’
Truyện chép trong ‘Pháp Cú Thí Dụ Kinh’, quyển I.
法句譬喻經
Comments
Post a Comment