Skip to main content

4. Rắn Độc (Tạp Thí Dụ Kinh T0205)

Tạp Thí Dụ Kinh. Dụ 4

Xưa có đạo nhân lên núi cầu đạo. Trên núi có nhiều rắn, đạo nhân sợ rắn nên dọn một cội cây để ở, giường đệm kê cao lên. Hễ tọa thiền nhập định thì bạc nhược muốn ngủ không sao gượng được. Có thiên nhân ở trên không trung cười cho biết mà tỉnh dậy, đạo nhân thản nhiên ngủ không chịu tỉnh. Thiên nhân tìm cách dọa cho đạo nhân sợ để hết ngủ mê. Đợi đến đêm vắng thiên nhân hú, ‘U, u, đạo nhân ơi có rắn độc.’ Đạo nhân kinh hoảng, thắp đèn tìm khắp mà không thấy. Thiên nhân làm vậy nhiều lần, đến lúc đạo nhân nổi khùng mắng, ‘Thiên nhân vì sao phạm tội lưỡng thiệt? Lần nào tìm cũng không thấy, vì sao cứ nhè tôi mà hú rồi nói có rắn độc?’ Thiên nhân đáp đạo nhân, ‘Tại sao không quán chiếu rắn độc trong thân? Trong thân có bốn loại rắn chưa trừ, hà cớ tìm rắn ngoài thân?’
Đạo nhân nghe thiên nhân nói liền phản tỉnh tư duy, quán những thứ chất chứa trong thân, mới biết thân tứ đại này thường bị ngũ uẩn và lục suy nhận chìm, từ vô số kiếp nay chưa giải thoát. Ngay lúc ấy liễu ngộ tứ đế, khổ, không, và vô ngã. Trời chưa sáng, tăng nhân dứt sạch phiền não, tâm khai giải, đầy đủ lục thần thông, chứng đắc La-hán.

Văn

昔道人於山中學道。山中多有蝮蛇,道人畏之,便依一樹下,高布床褥,坐禪念定,而但苦睡,不能自制。天人則於空中笑,覺之,遂睡不解。天人因作方便,欲恐令不睡。極夜,天人言:“咄!咄!道人,毒蛇來矣!”道人大怖,便然燈火,遍求之不見。天人數數不止,道人乃更恚曰:“天人何以犯兩舌①?都不見物,云何為言,言毒蛇?”天人語道人:“何不自觀內毒蛇?身中有四蛇②不除,如何更從外求之乎?”道人聞天人語,即自思惟,觀身曆藏,乃知四大為五陰、六衰③所沉沒,無數劫來,至今未脫,即解四諦、苦、空、非身。天未曉,漏盡④意解,六通具足,得羅漢。
chú thích
(theo https://8book.com/read/107092/?26369)

①兩舌 lưỡng thiệt. Hai lưỡi, nói láo, một trong ‘bát giới’ của nhà Phật.
②四蛇 tứ xà, dụ cho tứ đại. Thân do tứ đại hợp thành, nếu tứ đại không hòa hợp thì thân sinh bệnh mà tâm bất an, tứ đại vì thế ví như bốn con rắn hòa hợp nhau mà ở chung một chỗ.
③六衰 lục suy, sáu món lục trần (sắc thanh hương vị xúc pháp) che lấp chân tâm, làm tâm điên đảo, chìm đắm trong biển phiền não.
④漏盡 lậu tận. Lậu chỉ phiền não, phàm phu bị phiền não bức bách. Tu hành làm cho lục căn thanh tịnh, bổn tâm dứt hết phiền não gọi là lậu tận.

Âm

Tích đạo nhân ư sơn trung học đạo. Sơn trung đa hữu phúc xà. Đạo nhân úy chi, tiện y nhất thụ hạ, cao bố sàng nhục tọa thiền niệm định, nhi đãn khổ thụy, bất năng tự chế. Thiên nhân tắc ư không trung tiếu, giác chi, toại thụy bất giải. Thiên nhân nhân tác phương tiện, dục khủng lịnh bất thụy. Cực dạ thiên nhân ngôn ‘Đốt đốt đạo nhân, độc xà lai hĩ! Đạo nhân đại bố, tiện nhiên đăng hỏa, biến cầu chi bất kiến. Thiên nhân số số bất chỉ, đạo nhân nãi cánh khuể viết, ‘Thiên nhân hà dĩ phạm lưỡng thiệt? Đô bất kiến vật, vân hà vi ngôn ngôn độc xà.’ Thiên nhân ngứ đạo nhân, ‘Hà bất tự quán nội độc xà? Thân trung hữu tứ xà bất trừ, như hà cánh tòng ngoại cầu chi hồ?’ Đạo nhân văn thiên nhân ngữ tức tự tư duy. Quán thân lịch tàng, nãi tri tứ đại vi ngũ ấm lục suy sở trầm một, vô số kiếp lai chí kim vị thoát. Tức giải tứ đế khổ không phi thân. Thiên vị hiểu lậu tận ý giải, lục thông cụ túc, đắc La-hán.
 
雜譬喻經

Comments

Popular Posts

58. Vợ Chồng Trưởng Giả Tạo Tác Phù Đồ Sau Sanh Lên Trời

Truyện 58. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 5  Nước Xá-vệ có vị trưởng giả hay xây phù đồ và tăng phường, trưởng giả bị bệnh, mệnh chung sanh lên cõi trời Tam Thập Tam. Người vợ thương nhớ chồng, sầu ưu khổ não, vì thương nhớ nên giữ gìn phù đồ và tăng phường như lúc chồng còn sống. Người chồng ở trên trời tự quán sát, “Mình nhờ nhân duyên chi sanh lên cõi trời này?” Biết là nhờ công đức tạo tác tháp tự mà đắc sanh lên trời. Thấy thân mình là thân nhà trời, tâm sanh hoan hỉ, thường niệm tháp tự. Dùng thiên nhãn xem tháp tự của mình tạo nay ai chăm. Liền thấy vợ mình ngày đêm nhớ chồng, ưu sầu khổ não, lại vì chồng mà tu trị tháp tự. Người chồng niệm, “Vợ mình đối với mình có công đức rất lớn, nay phải xuống đó hỏi thăm an ủi.”  Liền từ trời giáng xuống bên vợ, nói vợ: “Em ưu sầu quá, do trong lòng nhớ anh.” Vợ hỏi, “Ông là ai mà khuyến gián tôi.” Đáp, “Anh là chồng em đây, nhờ nhân duyên xây tăng phường và tháp tự mà đắc sanh lên trời Tam Thập Tam, thấy em tinh cần chăm sóc tháp tự nên...

108. Tế Thần Cây

Truyện 108. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có ông già, nhà cự phú, rất thích ăn thịt nên bày cách dối gạt, chỉ một cây đầu ruộng nói bầy con rằng “Gia nghiệp ta sở dĩ hài hòa, phú túc là nhờ ân phúc thần cây này, nay các con nên bắt dê trong bầy để tế thần ấy.” Con ông ấy theo lời cha dạy liền giết dê cúng báo ơn cây ấy, dưới gốc cây còn lập am tế trời. Người cha về sau thọ tận mệnh chung, bị hành nghiệp truy bức, sanh về trong bây dê nhà mình. Gặp lúc con mình muốn tế thần cây nên bắt một con dê, bắt phải cha mình, đem đi định giết. Dê bèn cười be be mà nói rằng, “Cây này nào có thần linh. Ta thời trước do ham ăn thịt nên gạt các con tế cây, rồi cùng các con ăn thịt này. Nay đền tội ác, tự mình phải chịu trước tiên.” Lúc ấy có một la-hán đi tới khất thực, thấy người cha quá cố chịu thân dê, nên cho người con trưởng mượn đạo nhãn để tự quan sát, mới biết đó là cha mình, trong lòng ôm mối áo não, liền hủy thần cây, sám hối tội quá và bắt đầu tu phúc, chẳng còn sát sanh nữa. Văn ...

109. Người đàn bà chán dục xuất gia

Truyện 109. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có người đàn bà đẹp tuyệt trần, xuất gia tu theo pháp của ngoại đạo. Có người nói, “Dung nhan như vậy thời ở tục chứ vì sao xuất gia?” Bà đáp, “Như tôi hôm nay không phải là không đẹp, chẳng qua mới đây chán ghét dâm dục nên xuất gia. Lúc tôi còn tại gia nhờ đẹp mà sớm có thân phận, còn trẻ đã sinh con trai. Con tôi lớn lên khôi ngô không ai bằng, tự nhiên hóa ra tiều tụy như người có bệnh. Tôi hỏi vì sao bệnh thời nó không chịu đáp, hỏi mãi không thôi nó bất đắc dĩ nói, “Con không nói là vì sợ không toàn mạng, chừ nói ra đây thời chẳng còn mặt mũi chi nữa.” Rồi nó nói, “Con muốn dâm dục với mẹ, vì không được nên sinh bệnh.” Mẹ liền nói, “Tự cổ chí kim đời nào có chuyện đó?” Rồi tự nhủ, “Nếu mình không chìu thời chết mất con, nay đành phải nghịch đạo mà giữ mạng nó.” Bèn kêu đứa con lại cho nó thỏa lòng dục. Đứa con kéo lên giường thời mặt đất nứt toác, nó đang sống rớt thẳng xuống dưới, tôi kinh bố quá, đưa tay ra kéo, bắt được tóc nó. T...

107. Cầu Làm Thiên Chủ

Truyện 107. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Ngày xưa có một bà-la-môn thờ Trời Ma-thất, ngày đêm phụng sự. Trời ấy hỏi, “Ông cầu chi?” Bà-la-môn đáp, “Tôi cầu làm chủ tế trời.” Trời nói, “Nhà kia có bầy trâu, ông tới hỏi con đi đầu đàn ấy.” Liền theo lời của trời, tới hỏi trâu ấy, “Ngươi nay lấy chi làm khổ, lấy chi làm sướng?” Trâu liền đáp, “Khổ cùng cực, hai bên sườn bị ép, củi nặng oằn lưng, kéo khung giá, chở xe nặng mà không được nghỉ.” Người ấy lại hỏi, “Ngươi vì nhân duyên chi mà chịu thân trâu này?” Trâu liền đáp, “Tôi trước làm thiên chủ, phóng túng làm xằng, xài xể đồ tế trời, mệnh chung làm trâu, chịu khổ não này.” Nghe lời ấy rồi liền trở về nhà trời. Trời hỏi, “Ông nay còn muốn làm thiên chủ nữa không?” Bà-la-môn đáp, “Tôi thấy việc đó, thật không dám làm thiên chủ.” Trời nói, “Người ta làm thiện ác thì tự mà chịu lấy quả báo của việc mình làm.” Bà-la-môn sám hối sai lầm của mình, quay về tu các thiện hạnh.   Văn    雜寶藏經第2卷 https://tripitaka.cbeta.org