Dụ 11. Tạp Thí Dụ Kinh T0204
Xưa có hai anh em con nhà hào phú ở với nhau, vì cha mẹ đều mất, không người nương tựa, tài sản nhiều không đếm xuể. Tuy là anh em nhưng chí hướng mỗi người mỗi khác. Người anh hiếu đạo đức, người em ham gia nghiệp, quan tước, bổng lộc và vinh quang thế tục. Ở cách tinh xá Ba-lợi-phất Kê-minh không xa. Người anh hay đi nghe kinh, học đạo, không dự vào gia nghiệp. Người em thấy anh không thiết gia sự nên thường tỏ ra tức tối, “Anh em với nhau cha mẹ mất sớm thì phải cần khổ làm ăn, đàng này lại phế bỏ gia nghiệp đi theo bọn sa-môn nghe kinh Phật. Sa-môn có cho anh cơm áo, của cải không? Nhà ngày một suy, của cải tiêu hao thì người ta cười cho, họ nói lười biếng không chịu làm ăn để cho cảnh nhà suy vong. Đã làm con thì phải gây dựng, kế thừa công nghiệp của cha mẹ chớ đừng để đứt đoạn, như vậy mới là có hiếu.”
Người anh nói em, “Ngũ giới, thập thiện, phụng sự tam bảo, hành lục độ, tọa thiền định ý, dùng đạo để hóa độ cha mẹ như vậy mới là có hiếu. Đạo tục hai đường trái nhau chẳng qua là số phận dun dủi, cái mà đạo vui thì tục ghét, cái mà tục quý thì đạo cho là hèn. Trí ngu bất đồng chí hướng, cũng như sáng tối không ở chung được. Người hiệt trí tìm cách trừ u minh để cho sáng chân đạo. Niềm vui của em nay là khổ não của anh, nhất thiết giai không, tất cả đều là hư ngụy chẳng phải chân thật. Cứ mải miết theo việc thế tục thì làm sao mà thấy chân tướng cuối cùng là phiền não cay đắng?” Người em ôm tức giận, lắc đầu không tín, người anh thấy vậy nói em, “Em tham gia nghiệp lấy của cải làm quý, anh thích kinh đạo lấy trí tuệ làm của báu. Nay xả tục xuất gia để nương tựa phúc điền, mưu sinh nơi thế tục chóng vánh như bụi bay, vô thường tới bất ngờ dễ bị tội chướng trói buộc, vì vậy mà anh xả tục để dứt tội ương cho yên ổn.” Người em thấy người anh nhất quyết quy y đạo nghi nên im lặng không nói chi thêm.
Người anh bỏ nhà đi làm sa-môn, ngày đêm tinh tấn, tụng kinh niệm đạo nhất tâm tọa thiền, tư duy rành rỏi, không hề ngưng nghỉ hay biếng nhác, đắc đầy đủ căn lực, ba mươi bảy phẩm, sở hành hợp với kinh pháp, thành đạo chứng quả. Về nhà khuyên người em phụng pháp rằng, “Ngũ giới thập thiện là gốc sinh lên cõi trời, bố thí tu học là nền đạo tuệ.” Người em nghe những lời đó liền thạnh nộ, đáp anh rằng, “Anh phế cuộc đời, không bồi đắp gia nghiệp, bỏ hoang nhà cửa, anh cứ một mình mà làm, chớ quay về dạy em, mau cút khỏi đây đừng can dự chuyện của em nữa.” Người anh bèn bỏ đi.
Người em đắm đuối gia nghiệp liên miên không dứt, chưa một lần dừng lại để dùng pháp trụ tâm. Sau thọ chung đọa vào loài trâu, nặng nề dị thường, có người khách buôn mua dùng chở muối, nhiều lần trâu kiệt sức không đi nổi. Có lần đường đi có hố, trâu lọt chân xuống, gục xuống không đứng lên được. Nhà buôn đánh roi, trâu chỉ cựa quậy đầu. Người anh du hành trên hư không nhìn từ xa thấy liền tư duy, “Vì sao ra nông nỗi đó?” Quán thấy đầu đuôi, biết đó là em mình nên nói với em, “Em chỉ biết chạy theo nhà cửa ruộng đất lấy đó làm vui, nay thì tới đâu? Vì vậy mà đầu sinh vào loài trâu súc sinh.” Người anh dùng uy thần chiếu sáng bổn mệnh cho, trâu biết bổn mệnh của mình, rơi lệ, tự trách mình hạnh nghiệp bất thiện, tham lam tật đố, không tín Phật pháp, khinh mạn thánh chúng, buông thả tâm ý, không nghe lời anh, vi nghịch thánh giáo, ôm giữ tà kiến mà cố chấp. Vì vậy mà đọa vào loài trâu khốn đốn hạ tiện, bây giờ hối hận thì được chi?
Người anh biết tâm niệm em nên thương xót, kể cho chủ trâu nghe hết đầu đuôi, “Đó là em tôi, không tín tam bảo, quay lưng lại với chân thật để chạy theo tà ngụy, tham lam tật đố phóng túng đa cầu không biết bố thí, đọa vào loài trâu, bây giờ tàn phế khốn cùng thật đáng thương. Bây giờ nó già rồi, không còn dùng được nữa, xin cho tôi đem về cứu cái tàn mệnh của nó.” Thương chủ nghe vậy bèn cho đi. Người anh dắt trâu về tự viện, dạy cho niệm tam bảo và tùy thời cho ăn. Mệnh chung sinh lên Đao-lợi thiên.
Lúc ấy những thương chủ khác đều nhủ rằng, “Chúng ta ham kiếm ăn không biết chán. Không năng bố thí lại không phụng pháp, không biết chi về đạo. Chết rồi sợ tránh không được mà đọa vào loài súc sinh.” Bèn bỏ lại nhà cửa, lìa vợ con, cho hết của cải, đi tu làm sa-môn tinh tiến dũng mãnh, đều đắc đạo hết.
Do vậy mà quán thấy, tài bảo thế gian không có lợi cho người, phụng kính tam tôn, tu thân, học tuệ, bác văn, hành đạo thì đời đời được yên ổn.
Văn
世間財寶不益於人，奉敬三尊修身學慧博聞行道世世獲安。
Thế gian tài bảo bất ích ư nhân, phụng kính tam tôn tu thân học tuệ bác văn hành đạo thế thế hoạch an.
雜譬喻經 T0204
Comments
Post a Comment