Skip to main content

29. Thế Nhân Ngu Hoặc Lấy Không Làm Thật

Dụ 14. Cựu Tạp Thí Dụ Kinh

Xưa có con nhà trưởng giả mới cưới vợ, rất trìu mến nhau. Chồng bảo vợ, ‘Em vào bếp lấy rượu bồ đào ra mình cùng uống.’ Vợ đi mở vò rượu, thấy thân ảnh mình trong vò, cho là có người đàn bà khác, rất giận. Quay ra nói chồng, ‘Anh đã có vợ đem giấu trong vò, còn đón tôi về làm chi nữa?’ Người chồng tự mình vào bếp, mở vò ra thì thấy thân ảnh mình ở trong, giận ngược lại vợ cho là vợ giấu trai. Hai người càng giận nhau hơn, ai cũng cho mình đúng. Có một phạm-chí rất thân thiết với người con trưởng giả ấy tới thăm, thấy vợ chồng gây nhau, hỏi nguyên nhân. Cũng đi vô bếp xem, cũng thấy thân ảnh mình, giận trưởng giả có bạn riêng giấu trong vò, còn tranh nhau chi nữa? Liền bỏ đi. Sau lại có một tì-khâu-ni, vị này là chỗ phụng dưỡng của trưởng giả, nghe hai vợ chồng tranh nhau như vậy liền đi vô xem, trong vò lại có tì-khâu-ni, cũng giận bỏ đi. Ít lâu sau có đạo nhân cũng vào xem, biết đó chỉ là ảnh mà thôi, than thở rằng, ‘Thế nhân ngu hoặc, không mà cho là thật!’ Kêu người vợ vào cùng xem. Đạo nhân nói, ‘Để tôi lôi người trong vò ra cho mà xem.’ Lấy một hòn đá lớn đập bể vò, rượu chảy hết, mới hiểu là không có ai ở trong. Hai người khai giải tâm ý, biết rõ đó là thân ảnh, đều lấy làm xấu hổ. Tì-khâu thuyết những pháp ngôn yếu chỉ, vợ chồng cùng đắc a-duy-việt-trí. 
Phật lấy chuyện này làm thí dụ, ‘Thấy ảnh rồi tranh nhau ví cho người trong tam giới không hiểu ngũ ấm, tứ đại, khổ, không và tam độc của thân, vì thế mà sanh tử bất tuyệt.’ 
Phật thuyết vậy xong vô số thiên nhân đắc pháp vô ngã.  
    

Văn

昔有長者子,新迎婦,甚相愛敬。夫語婦言:「卿入厨中取蒲桃酒來共飲之。」婦往開瓮,自見身影在此瓮中,謂更有女人,大恚。還語夫言:「汝自有婦藏著瓮中,復迎我為?」夫自得入厨視之,開瓮見己身影,逆恚其婦,謂藏男子。二人更相忿恚,各自呼實。有一梵志與此長者子素情親厚,遇與相,見夫婦[17]鬪,問其所由。復往視之,亦見身影,恚恨長者:「自有親厚藏瓮中,而陽共鬪乎?」即便捨去。復有一比丘尼,長者所奉,聞其所諍如是,便往視,瓮中有比丘尼,亦恚捨去。須臾有道人亦往視之,知為是影耳,喟然歎曰:「世人愚惑,以空為實也!」呼婦共入視之。道人曰:「吾當為汝出瓮中人。」取一大石打壞瓮,酒盡,了無所有。二人意解,知定身影,各懷慚愧。比丘為說諸要法言,夫婦共得阿惟越致。佛以為喻:「見影鬪者,譬三界人,不識五陰、四大、苦、空、身三毒,生死不絕」。佛說是時,無數千人皆得無身之決也。

Âm 

Tích hữu trưởng giả  tử, tân nghênh phụ, thậm tương ái kính. Phu ngứ phụ ngôn, ‘Khanh nhập trù trung thủ bồ đào tửu lai cộng ẩm chi.’ Phụ vãng khai úng, tự kiến thân ảnh tại thử úng trung, vị cánh hữu nữ nhân, đại khuể. Hoàn ngứ phu ngôn, ‘Nhữ tự hữu phụ tàng trứ úng trung, phục nghênh ngã vi?’ Phu tự  đắc nhập trù thị chi, khai úng kiến kỉ thân ảnh, nghịch khuể kì phụ, vị tàng nam tử. Nhị nhân cánh tương phẫn khuể, các tự hô thật. Hữu nhất phạm-chí dữ thử trưởng giả  tử tố tình thân hậu, ngộ dữ tương, kiến phu phụ đấu, vấn kì sở do. Phục vãng thị chi, diệc kiến thân ảnh, khuể hận trưởng giả , tự hữu thân hậu tàng úng trung, nhi dương cộng đấu hồ? Tức tiện xả khứ. Phục hữu nhất tì-khâu-ni, trưởng giả sở phụng, văn kì sở tránh như thị, tiện vãng thị, úng trung hữu tì-khâu-ni, diệc khuể xả khứ. Tu du hữu đạo nhân diệc vãng thị chi, tri vi thị ảnh nhĩ, vị nhiên thán viết, ‘Thế nhân ngu hoặc, dĩ không vi thật dã!’ Hô phụ cộng nhập thị chi. Đạo nhân viết, ‘Ngô đương vi nhữ xuất úng trung nhân.’ Thủ nhất đại thạch đả hoại úng, tửu tận, liễu vô sở hữu. Nhị nhân ý giải, tri định thân ảnh, các hoài tàm quý. Tì-khâu vi thuyết chư yếu pháp ngôn, phu phụ cộng đắc a-duy-việt-trí. Phật dĩ vi dụ, ‘Kiến ảnh đấu giả, thí tam giới nhân, bất thức ngũ ấm, tứ đại, khổ, không, thân tam độc, sanh tử bất tuyệt.’ Phật thuyết thị thời, vô số thiên nhân giai đắc vô thân chi quyết dã.     
 
雜譬喻經

Comments

Popular Posts

58. Vợ Chồng Trưởng Giả Tạo Tác Phù Đồ Sau Sanh Lên Trời

Truyện 58. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 5  Nước Xá-vệ có vị trưởng giả hay xây phù đồ và tăng phường, trưởng giả bị bệnh, mệnh chung sanh lên cõi trời Tam Thập Tam. Người vợ thương nhớ chồng, sầu ưu khổ não, vì thương nhớ nên giữ gìn phù đồ và tăng phường như lúc chồng còn sống. Người chồng ở trên trời tự quán sát, “Mình nhờ nhân duyên chi sanh lên cõi trời này?” Biết là nhờ công đức tạo tác tháp tự mà đắc sanh lên trời. Thấy thân mình là thân nhà trời, tâm sanh hoan hỉ, thường niệm tháp tự. Dùng thiên nhãn xem tháp tự của mình tạo nay ai chăm. Liền thấy vợ mình ngày đêm nhớ chồng, ưu sầu khổ não, lại vì chồng mà tu trị tháp tự. Người chồng niệm, “Vợ mình đối với mình có công đức rất lớn, nay phải xuống đó hỏi thăm an ủi.”  Liền từ trời giáng xuống bên vợ, nói vợ: “Em ưu sầu quá, do trong lòng nhớ anh.” Vợ hỏi, “Ông là ai mà khuyến gián tôi.” Đáp, “Anh là chồng em đây, nhờ nhân duyên xây tăng phường và tháp tự mà đắc sanh lên trời Tam Thập Tam, thấy em tinh cần chăm sóc tháp tự nên...

108. Tế Thần Cây

Truyện 108. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có ông già, nhà cự phú, rất thích ăn thịt nên bày cách dối gạt, chỉ một cây đầu ruộng nói bầy con rằng “Gia nghiệp ta sở dĩ hài hòa, phú túc là nhờ ân phúc thần cây này, nay các con nên bắt dê trong bầy để tế thần ấy.” Con ông ấy theo lời cha dạy liền giết dê cúng báo ơn cây ấy, dưới gốc cây còn lập am tế trời. Người cha về sau thọ tận mệnh chung, bị hành nghiệp truy bức, sanh về trong bây dê nhà mình. Gặp lúc con mình muốn tế thần cây nên bắt một con dê, bắt phải cha mình, đem đi định giết. Dê bèn cười be be mà nói rằng, “Cây này nào có thần linh. Ta thời trước do ham ăn thịt nên gạt các con tế cây, rồi cùng các con ăn thịt này. Nay đền tội ác, tự mình phải chịu trước tiên.” Lúc ấy có một la-hán đi tới khất thực, thấy người cha quá cố chịu thân dê, nên cho người con trưởng mượn đạo nhãn để tự quan sát, mới biết đó là cha mình, trong lòng ôm mối áo não, liền hủy thần cây, sám hối tội quá và bắt đầu tu phúc, chẳng còn sát sanh nữa. Văn ...

109. Người đàn bà chán dục xuất gia

Truyện 109. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có người đàn bà đẹp tuyệt trần, xuất gia tu theo pháp của ngoại đạo. Có người nói, “Dung nhan như vậy thời ở tục chứ vì sao xuất gia?” Bà đáp, “Như tôi hôm nay không phải là không đẹp, chẳng qua mới đây chán ghét dâm dục nên xuất gia. Lúc tôi còn tại gia nhờ đẹp mà sớm có thân phận, còn trẻ đã sinh con trai. Con tôi lớn lên khôi ngô không ai bằng, tự nhiên hóa ra tiều tụy như người có bệnh. Tôi hỏi vì sao bệnh thời nó không chịu đáp, hỏi mãi không thôi nó bất đắc dĩ nói, “Con không nói là vì sợ không toàn mạng, chừ nói ra đây thời chẳng còn mặt mũi chi nữa.” Rồi nó nói, “Con muốn dâm dục với mẹ, vì không được nên sinh bệnh.” Mẹ liền nói, “Tự cổ chí kim đời nào có chuyện đó?” Rồi tự nhủ, “Nếu mình không chìu thời chết mất con, nay đành phải nghịch đạo mà giữ mạng nó.” Bèn kêu đứa con lại cho nó thỏa lòng dục. Đứa con kéo lên giường thời mặt đất nứt toác, nó đang sống rớt thẳng xuống dưới, tôi kinh bố quá, đưa tay ra kéo, bắt được tóc nó. T...

107. Cầu Làm Thiên Chủ

Truyện 107. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Ngày xưa có một bà-la-môn thờ Trời Ma-thất, ngày đêm phụng sự. Trời ấy hỏi, “Ông cầu chi?” Bà-la-môn đáp, “Tôi cầu làm chủ tế trời.” Trời nói, “Nhà kia có bầy trâu, ông tới hỏi con đi đầu đàn ấy.” Liền theo lời của trời, tới hỏi trâu ấy, “Ngươi nay lấy chi làm khổ, lấy chi làm sướng?” Trâu liền đáp, “Khổ cùng cực, hai bên sườn bị ép, củi nặng oằn lưng, kéo khung giá, chở xe nặng mà không được nghỉ.” Người ấy lại hỏi, “Ngươi vì nhân duyên chi mà chịu thân trâu này?” Trâu liền đáp, “Tôi trước làm thiên chủ, phóng túng làm xằng, xài xể đồ tế trời, mệnh chung làm trâu, chịu khổ não này.” Nghe lời ấy rồi liền trở về nhà trời. Trời hỏi, “Ông nay còn muốn làm thiên chủ nữa không?” Bà-la-môn đáp, “Tôi thấy việc đó, thật không dám làm thiên chủ.” Trời nói, “Người ta làm thiện ác thì tự mà chịu lấy quả báo của việc mình làm.” Bà-la-môn sám hối sai lầm của mình, quay về tu các thiện hạnh.   Văn    雜寶藏經第2卷 https://tripitaka.cbeta.org