Skip to main content

Posts

13. Bị Chê Nóng Nảy

Bách Dụ Kinh, Truyện thứ 13 Quá khứ có người kia cùng nhiều người khác ngồi trong nhà, khen một người vắng mặt đức hạnh cao nhưng có hai tật xấu. Một là nóng nảy, hai là cẩu thả. Lúc ấy người kia đi ngang qua cửa, nghe nói vậy liền nổi sân, sấn vào nhà túm lấy kẻ nói mình ngu ác rồi đưa tay đánh. Người bên hỏi vì sao đánh thì hắn đáp, ‘Tôi nóng nảy khi nào, hấp tấp khi nào mà hắn nói tôi mau nổi nóng, làm việc hấp tấp? Đánh là phải.’ Người ở bên đáp, ‘Chính ngươi đang nổi sân, hấp tấp đấy thôi, tự mình chứng nghiệm chứ còn lại kiêng kị chi nữa?’ Người ta nói mình lỗi lầm lại khởi tâm oán trách họ thì rất đáng bị chúng nhân chê ngu hoặc. Chuyện này ví cho người thế gian ham rượu, chìm đắm trong tửu sắc gây đủ thứ phóng dật, bị người trách mắng lại sinh oán trách, lấy cái hung tợn của mình ra chứng nghiệm lời người khác. Như thế chẳng khác kẻ ngu kia, không thích nghe lỗi lầm của mình, thấy người ta nói lại quay ra đánh đập họ. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

17. ĐƯỢC THÌ ÍT MÀ MẤT THÌ NHIỀU

Bách Dụ Kinh, Truyện thứ 17 Xưa có thương nhân cho người khác mượn nửa đồng tiền, lâu không thấy trả nên đi đòi. Đi đường gặp sông lớn, thuê người ta hai đồng để qua sông. Tới nhà con nợ không gặp. Đường về qua sông lại mất hai đồng thuê đò. Vì nửa đồng nợ mà tốn bốn đồng tiêu, lại chịu thêm cái khổ đi đường mệt nhọc, bức não. Của nợ thì ít mà của mất thì nhiều, bị chúng nhân chê cười là phải.  Thế nhân cũng vậy, chạy theo tiếng thơm và lợi lộc nhỏ nhặt phải hủy đại hạnh. Túng thân những chuyện bại hoại, không biết sỉ nhục không kiêng đạo nghĩa, khiến cho đời nay bị khinh thị mà đời sau còn hứng khổ báo. Nguyên văn https://tripitaka.cbeta.org 債半錢喻 往有商人貸他半錢久不得償 ,即便往債。前有大河,雇他兩錢然後得渡,到彼往債竟不得見,來還渡河復雇兩錢。為半錢債而失四錢,兼有道路疲勞乏困,所債甚少所失極多,果被眾人之所怪笑。世人亦爾,要少名利致毀大行,苟容己身不顧禮義,現受惡名後得苦報。 Phiên âm TRÁI BÁN TIỀN DỤ Vãng hữu thương nhân thải tha bán tiền cửu bất đắc thường, tức tiện vãng trái. Tiền hữu đại hà, cố tha lưỡng tiền nhiên hậu đắc độ, đáo bỉ vãng trái cánh bất đắc kiến, lai hoàn độ hà phục cố lưỡ...

16. Lấy Nước Mía Tưới Cây

Bách Dụ Kinh, Truyện thứ 16 Xưa có hai người cùng trồng mía ước định với nhau, ai trồng mía ngon hơn sẽ được thưởng, trồng không ngon sẽ chịu phạt nặng. Trong hai người ấy một người có ý tưởng này: mía ngọt như vậy, nếu ép lấy nước tưới lại cho mía non thì sau sẽ thơm ngọt lắm. Liền ép lấy nước đem tưới, hi vọng mía sẽ ngon hơn ai ngờ cây con bị thối, thất thu hết cả.   Thế nhân cũng như thế, muốn cầu phúc lành nhưng cậy mình hào quý, cậy quyền ỷ thế, hiếp bách hạ dân, lăng đoạt tài sản của họ dùng làm phúc bổn và mong cầu quả lành, không biết rằng tương lai tất sẽ rước họa, giống như kẻ kia ép lấy nước mía đem tưới cây, cả nước lẫn cây đều mất.  百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

15. Công Chúa Uống Thần Dược Mau Lớn

Bách Dụ Kinh, Truyện thứ 15 Xưa có nhà vua sinh được người con gái, gọi thầy thuốc lại biểu: “Kiếm thuốc cho con gái ta uống mau lớn.” Thầy thuốc đáp: ‘Tôi sẽ cho thuốc hay, có thể khiến con gái vua lớn tức thì. Nhưng nay hết thuốc, phải đi kiếm. Kiếm được thuốc, bệ hạ không được gặp con. Đợi uống thuốc xong rồi mới cho bệ hạ xem.” Nói rồi liền đi phương xa kiếm thuốc. Qua mười hai năm, được thuốc quay về, đem cho người con gái uống, rồi dắt lên cho vua cha xem. Vua thấy mừng rỡ, nghĩ trong bụng: ‘Thật là thầy giỏi, cho con gái ta uống thuốc khiến nó mau lớn.” Bèn sai tả hữu lấy trân bảo ban cho. Lúc ấy mọi người cười nhà vua vô trí, không biết trù lượng năm tháng, thấy con gái lớn lại cho là nhờ sức thuốc. Thế nhân cũng như vậy. Gặp thiện tri thức, giải bày rằng: Tôi muốn cầu đạo, nguyện được giáo thụ khiến tôi mau đắc đạo.” Thiện tri thức sư dùng phương tiện, dạy bảo khiến tọa thiền, quán mười hai duyên khởi, dần dần tích nhiều đức hạnh, đạt tới vị A-la-hán, vui mừng khôn xiết mà nói...

14. Giết Người Dẫn Đường Đem Tế Trời

Bách Dụ Kinh, Truyện thứ 14 Xưa có một đoàn thương khách muốn ra biển lớn, đi biển muốn thuận lợi phải có người thạo đường dẫn đi mới được. Họ cùng nhau tìm được một hướng đạo sư, xong cùng người ấy dẫn đường xuất phát. Tới một hoang mạc mênh mông, trước mắt có đền tế trời, muốn qua phải tế sống người. Đoàn thương khách thương lượng với nhau rằng, ‘Chúng ta cùng phường buôn, ai cũng thân thuộc với nhau làm sao mà giết được? Trong đoàn chỉ có người hướng đạo là đem tế trời được.’ Liền giết thầy ấy để tế trời. Tế xong cả bọn lạc lối, mờ mịt không biết đi hướng nào, cùng đường chết hết cả đoàn.  Người thế tục thảy đều như thế, muốn vào biển lớn Phật pháp thu hoạch trân bảo đáng lẽ phải tu thiện pháp, lấy đó làm thầy dẫn đường. Đàng này hủy hết thiện hạnh, kẹt trong đường sinh tử vĩnh viễn không hẹn ngày ra, quanh quẩn trong ba đường ác chịu khổ vô tận, không khác những người thương khách kia, muốn ra biển lớn nhưng lại giết người dẫn đường, lạc lối mịt mờ, rơi vào cùng khốn chết hết c...

12. Nấu Mật Đường Đen

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 12 Xưa có kẻ ngu nấu mật đường đen, lúc ấy có một người giàu tới nhà hắn chơi. Kẻ ngu nghĩ bụng, ‘Hôm nay phải lấy mật đường đen đãi nhà giàu kia.’ Bèn rót vô ít nước đem đặt trên bếp lửa, trên dùng quạt quạt cho mau nguội. Có người ở bên nói, ‘Dưới không tắt lửa mà trên quạt không thôi thì làm sao mà nguội được?’ Lúc ấy chúng nhân ai nấy đều cười chê. Chuyện này cũng giống như phường ngoại đạo không chịu dập tắt lửa phiền não đang cháy rực, bày ra ít khổ hạnh, nằm trên gai nhọn, để cho năm loại lửa nóng thiêu đốt tâm can mà cầu mong đạo tịch tịnh thanh lương. Chuyện đó quyết không thể có, đáng cho trí giả chê là quái dị. Đời nay thụ khổ, di họa lai kiếp. 百喻經 https://tripitaka.cbeta.org

11. GIẾT CON ĐỂ CHỨNG NGHIỆM LỜI MÌNH NÓI

Bách Dụ Kinh, Dụ thứ 11 Xưa có Bà-la-môn tự cho mình đa trí, chiêm tinh, kĩ nghệ môn nào cũng tinh thông. Đã tự cao, muốn hiển dương tài trí của mình nên đi qua nước khác, ôm con mà khóc. Có người hỏi Bà-la-môn: ‘Ông vì sao khóc?’ Bà-la-môn đáp: ‘Con ta bảy ngày nữa chết, thương nó yểu mệnh mà khóc.’ Người nói: ‘Nhân mệnh nan tri, kế toán có thể lầm, bảy ngày nữa biết đâu không chết, hà tất phải khóc trước?’ Bà-la-môn đáp: ‘Nhật nguyệt có thể mờ, tinh tú có thể rơi, chứ điều ta đoán trước tuyệt không sai.’ Vì danh lợi nên tới ngày thứ bảy hắn xuống tay giết chết con để chứng nghiệm lời mình nói. Người đời lúc ấy nghe tin con hắn sau bảy ngày quả nhiên chết ai nấy đều khen: ‘Đúng là trí giả, nói chi đúng nấy.’ Trong lòng sinh thán phục thảy đều tới bày tỏ kính ngưỡng.  Chuyện này ví tứ chúng đệ tử của Phật vì lợi dưỡng mà xưng đắc đạo, dùng phép ngu hoặc người, hãm hại thiện nam tử nhưng trá hiện nhơn đức, tương lai vì thế mà thụ khổ vô cùng, giống như Bà-la-môn kia muốn chứng nghiệ...