Skip to main content

22. Ngu Nhân Vô Sở Tri Thậm Khổ T0205

Dụ 22. Tạp Thí Dụ Kinh 

Xưa ngoại quốc có một ngôi chùa, thường có trên một trăm tăng sĩ tá túc và tu học. Có một vị ưu-bà-di tinh tấn và thông hiểu kinh giáo, ở cách chùa không xa, mỗi ngày cúng dường một sa-môn, chúng tăng lần lượt thay nhau thọ thực, từ người đầu tới người cuối, hết vòng thì quay lại từ đầu. Những người đi thọ thực thì ưu-bà-di đều theo hỏi han kinh nghĩa, những vị thiển học hay tránh mặt, đi mà không vui. Có một sa-môn tên Ma-ha-lô, lớn tuổi mới xuất gia, nhất vô sở tri, tới phiên mình đi thọ thực, bước đi lững thững, tới không kịp thời. Ưu-bà-di gặp trên đường nói trưởng lão túc niên ấy bước chân thong thả, cho là đại trí tuệ, sẽ tăng ích đạo pháp cho mình, làm cơm ngon thết đãi. Thí thực xong mời lên cao tòa thuyết pháp, thượng tọa đạo nhân thật vô sở tri, cứ tình trạng của mình mà nói, ‘Người ngu vô trí thật khổ.’ Ưu-bà-di nghe và duy lời ấy, ‘Ngu vô sở tri, đó là cội rễ của thập nhị nhân duyên. Vì đó mà sanh tử bất tuyệt, đưa tới nhiều khổ não, cho nên nói thậm khổ.’ Tư duy lui tới thì đắc Tu-đà-hoàn, đi vô mở kho tàng lấy len dạ bố thí cho đạo nhân; đạo nhân hạ tòa bỏ đi, trở về tinh xá. Ưu-bà-di ra, không biết đạo nhân ở đâu, tìm khắp trong nhà không thấy, tin thật rằng đạo nhân ấy đã đắc đạo dùng thần túc bay đi. Ưu-bà-di bèn cầm dạ trắng tới tinh xá tìm đạo nhân, đạo nhân nghe có người theo tìm mình thì sợ, vô phòng đóng cửa trốn. Sư phụ của sa-môn đạo nhân ấy đã đắc lục thông, thấy có người truy đệ tử mình, cho là có điều sai phạm, bèn nhập định quán sát, biết ưu-bà-di đã đắc tu-đà-hoàn, gọi thầy Ma-ha-lô ra thọ bố thí. Sư kể cho nghe ngọn ngành, Ma-ha-lô vui hẳn lên cũng đắc tu-đà-hoàn.       

Văn

 昔外國有一松寺,中恒有眾僧百餘人共於中止學。有一優婆夷,精進明經,去寺不遠,日飯一沙門,眾僧自相差次,從頭至竟,周而復始。其有往者,優婆夷輒從問經義,自隱學淺者每不喜往。有一沙門摩訶盧,晚作沙門一無所知,次應往食,行道遲遲却不時至。優婆夷逢見之,言:「此長宿年老,行步庠序。」謂是大智慧,益用歡喜,與作好食。畢施高座欲令說法,道人上座實無所知,自陳體中言:「人愚無知實苦。」優婆夷聞是便思惟之:「愚無所知,則是十二因緣本。是生死不絕,致諸苦惱,是故言甚苦。」思惟反覆即得須陀洹道,便起開藏室,欲取[疊*毛]布施道人;道人便下座捨去,還於精舍。優婆夷出,不知道人處為所在,門中望亦復不見,真謂為得道神足飛去也。優婆夷便持白[疊*毛]衣詣精舍求道人,道人恐追呼,入房閉戶藏,其師以得六通見有追者,謂有所犯。即定意觀,知優婆夷得須陀洹道,呼摩訶盧令出受施。師為說本末,摩訶盧歡喜,亦得須陀洹道。  

Âm 

Tích ngoại quốc hữu nhất tùng tự, trung hằng hữu chúng tăng bách dư nhân cộng ư trung chỉ học. Hữu nhất ưu-bà-di, tinh tiến minh kinh, khứ tự bất viễn, nhật phạn nhất sa-môn, chúng tăng tự tương soa thứ, tòng đầu chí cánh, chu nhi phục thủy. Kì hữu vãng giả, ưu-bà-di triếp tòng vấn kinh nghĩa, tự ẩn học thiển giả mỗi bất hỉ vãng. Hữu nhất sa-môn Ma-ha-lô, vãn tác sa-môn nhất vô sở tri, thứ ứng vãng thực, hành đạo trì trì tức bất thời chí. Ưu-bà-di phùng kiến chi, ngôn, ‘Thử trưởng túc niên lão, hành bộ tường tự.’ Vị thị đại trí tuệ, ích dụng hoan hỉ, dữ tác hảo thực. Tất thí cao tọa dục lệnh thuyết pháp, đạo nhân thượng tọa thật vô sở tri, tự trần thể trung ngôn, ‘Nhân ngu vô tri thật khổ.’ Ưu-bà-di văn thị tiện tư duy chi, ‘Ngu vô sở tri, tắc thị thập nhị nhân duyên bổn. Thị sanh tử bất tuyệt, trí chư khổ não, thị cố ngôn thậm khổ.’ Tư duy phản phúc tức đắc Tu-đà-hoàn đạo, tiện khởi khai tàng thất, dục thủ chiên (㲲) bố thí đạo nhân; đạo nhân tiện hạ tọa xả khứ, hoàn ư tinh xá. Ưu-bà-di xuất, bất tri đạo nhân xử vi sở tại, môn trung vọng diệc phục bất kiến, chân vị vi đắc đạo thần túc phi khứ dã. Ưu-bà-di tiện trì bạch chiên (㲲) y nghệ tinh xá cầu đạo nhân, đạo nhân khủng truy hô, nhập phòng bế hộ tàng, kì sư dĩ đắc lục thông kiến hữu truy giả, vị hữu sở phạm, tức định ý quán, tri ưu-bà-di đắc tu-đà-hoàn đạo, hô Ma-ha-lô lệnh xuất thụ thí. Sư vi thuyết bổn mạt, Ma-ha-lô hoan hỉ, diệc đắc tu-đà-hoàn đạo.
 
雜譬喻經

Comments

Popular Posts

58. Vợ Chồng Trưởng Giả Tạo Tác Phù Đồ Sau Sanh Lên Trời

Truyện 58. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 5  Nước Xá-vệ có vị trưởng giả hay xây phù đồ và tăng phường, trưởng giả bị bệnh, mệnh chung sanh lên cõi trời Tam Thập Tam. Người vợ thương nhớ chồng, sầu ưu khổ não, vì thương nhớ nên giữ gìn phù đồ và tăng phường như lúc chồng còn sống. Người chồng ở trên trời tự quán sát, “Mình nhờ nhân duyên chi sanh lên cõi trời này?” Biết là nhờ công đức tạo tác tháp tự mà đắc sanh lên trời. Thấy thân mình là thân nhà trời, tâm sanh hoan hỉ, thường niệm tháp tự. Dùng thiên nhãn xem tháp tự của mình tạo nay ai chăm. Liền thấy vợ mình ngày đêm nhớ chồng, ưu sầu khổ não, lại vì chồng mà tu trị tháp tự. Người chồng niệm, “Vợ mình đối với mình có công đức rất lớn, nay phải xuống đó hỏi thăm an ủi.”  Liền từ trời giáng xuống bên vợ, nói vợ: “Em ưu sầu quá, do trong lòng nhớ anh.” Vợ hỏi, “Ông là ai mà khuyến gián tôi.” Đáp, “Anh là chồng em đây, nhờ nhân duyên xây tăng phường và tháp tự mà đắc sanh lên trời Tam Thập Tam, thấy em tinh cần chăm sóc tháp tự nên...

108. Tế Thần Cây

Truyện 108. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có ông già, nhà cự phú, rất thích ăn thịt nên bày cách dối gạt, chỉ một cây đầu ruộng nói bầy con rằng “Gia nghiệp ta sở dĩ hài hòa, phú túc là nhờ ân phúc thần cây này, nay các con nên bắt dê trong bầy để tế thần ấy.” Con ông ấy theo lời cha dạy liền giết dê cúng báo ơn cây ấy, dưới gốc cây còn lập am tế trời. Người cha về sau thọ tận mệnh chung, bị hành nghiệp truy bức, sanh về trong bây dê nhà mình. Gặp lúc con mình muốn tế thần cây nên bắt một con dê, bắt phải cha mình, đem đi định giết. Dê bèn cười be be mà nói rằng, “Cây này nào có thần linh. Ta thời trước do ham ăn thịt nên gạt các con tế cây, rồi cùng các con ăn thịt này. Nay đền tội ác, tự mình phải chịu trước tiên.” Lúc ấy có một la-hán đi tới khất thực, thấy người cha quá cố chịu thân dê, nên cho người con trưởng mượn đạo nhãn để tự quan sát, mới biết đó là cha mình, trong lòng ôm mối áo não, liền hủy thần cây, sám hối tội quá và bắt đầu tu phúc, chẳng còn sát sanh nữa. Văn ...

109. Người đàn bà chán dục xuất gia

Truyện 109. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Xưa có người đàn bà đẹp tuyệt trần, xuất gia tu theo pháp của ngoại đạo. Có người nói, “Dung nhan như vậy thời ở tục chứ vì sao xuất gia?” Bà đáp, “Như tôi hôm nay không phải là không đẹp, chẳng qua mới đây chán ghét dâm dục nên xuất gia. Lúc tôi còn tại gia nhờ đẹp mà sớm có thân phận, còn trẻ đã sinh con trai. Con tôi lớn lên khôi ngô không ai bằng, tự nhiên hóa ra tiều tụy như người có bệnh. Tôi hỏi vì sao bệnh thời nó không chịu đáp, hỏi mãi không thôi nó bất đắc dĩ nói, “Con không nói là vì sợ không toàn mạng, chừ nói ra đây thời chẳng còn mặt mũi chi nữa.” Rồi nó nói, “Con muốn dâm dục với mẹ, vì không được nên sinh bệnh.” Mẹ liền nói, “Tự cổ chí kim đời nào có chuyện đó?” Rồi tự nhủ, “Nếu mình không chìu thời chết mất con, nay đành phải nghịch đạo mà giữ mạng nó.” Bèn kêu đứa con lại cho nó thỏa lòng dục. Đứa con kéo lên giường thời mặt đất nứt toác, nó đang sống rớt thẳng xuống dưới, tôi kinh bố quá, đưa tay ra kéo, bắt được tóc nó. T...

107. Cầu Làm Thiên Chủ

Truyện 107. Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 9.  Ngày xưa có một bà-la-môn thờ Trời Ma-thất, ngày đêm phụng sự. Trời ấy hỏi, “Ông cầu chi?” Bà-la-môn đáp, “Tôi cầu làm chủ tế trời.” Trời nói, “Nhà kia có bầy trâu, ông tới hỏi con đi đầu đàn ấy.” Liền theo lời của trời, tới hỏi trâu ấy, “Ngươi nay lấy chi làm khổ, lấy chi làm sướng?” Trâu liền đáp, “Khổ cùng cực, hai bên sườn bị ép, củi nặng oằn lưng, kéo khung giá, chở xe nặng mà không được nghỉ.” Người ấy lại hỏi, “Ngươi vì nhân duyên chi mà chịu thân trâu này?” Trâu liền đáp, “Tôi trước làm thiên chủ, phóng túng làm xằng, xài xể đồ tế trời, mệnh chung làm trâu, chịu khổ não này.” Nghe lời ấy rồi liền trở về nhà trời. Trời hỏi, “Ông nay còn muốn làm thiên chủ nữa không?” Bà-la-môn đáp, “Tôi thấy việc đó, thật không dám làm thiên chủ.” Trời nói, “Người ta làm thiện ác thì tự mà chịu lấy quả báo của việc mình làm.” Bà-la-môn sám hối sai lầm của mình, quay về tu các thiện hạnh.   Văn    雜寶藏經第2卷 https://tripitaka.cbeta.org