Truyện . Tạp Bảo Tạng Kinh Quyển 2.
Xưa Phật ở nước Xá-vệ nói các tì-khâu rằng, “Có tám chủng người phải nhứt định bố thí, không cần nghi vấn. Đó là cha mẹ, Phật với đệ tử Phật, người từ xa về, người đi xa, bệnh nhân, và người trông bệnh.”
Chư tì-khâu bạch Phật, “Như Lai Thế Tôn, thật là kì đặc, thường ở chỗ cha mẹ mà tán thán cung kính.”
Phật nói, “Không phải chỉ có hôm nay thôi mà quá khứ tới nay ta vẫn hằng tôn trọng cung kính.”
Chư tì-khâu hỏi, “Tôn trọng tán thán, việc ấy như thế nào?”
Phật kể, “Quá khứ rất xa có hai quốc vương, một là Ca-thi quốc vương, hai là Tỉ-đề-ê quốc vương. Tỉ-đề-ê vương có đại hương tượng, dùng sức của hương tượng khuất phục quân của Ca-thi vương. Ca-thi vương niệm như vầy, ‘Nay ta phải làm sao để có được hương tượng mà tồi phục quân của Tỉ-đề-ê vương?’ Lúc ấy có người nói, ‘Thần thấy trong núi có bạch hương tượng.’ Vua nghe như vậy liền ban mộ dụ, ‘Người nào bắt được hương tượng về trẫm sẽ trọng thưởng.’ Có người ứng mộ, tập hợp quân đoàn đi bắt voi ấy. Voi tư duy rằng, ‘Nếu mình bỏ đi, cha mẹ đều già mù, chẳng bằng chiều lòng theo về chỗ vua.’ Đám người kia liền dắt hương tượng về chỗ vua. Vua đại hoan hỉ, làm cho chuồng tốt, lấy thảm lông mịn lót dưới thân voi, cho nhiều kĩ nữ tới gảy đàn đánh sắt để cho voi an vui. Đến khi cho ăn thì voi không chịu ăn. Lúc ấy người giữ voi đi bạch vua rằng voi không chịu ăn. Vua đích thân tới chỗ voi. Súc sinh đời thượng cổ đều nói chuyện được với người. Vua hỏi voi rằng, ‘Vì sao không ăn?’ Voi đáp, ‘Tôi có cha mẹ, tuổi cao mắt mù, không ai cho uống nước ăn cỏ. Cha mẹ không có ăn làm sao tôi ăn được?’ Voi bạch vua rằng, ‘Tôi mà bỏ đi thì quân đội của vua không ai ngăn được, chẳng qua vì cha mẹ mù già mà thuận theo về đây. Nay nếu vua chịu để cho quay về cung dưỡng cha mẹ đến hết đời thì nhất định quay lại đây.’ Vua nghe như vậy rất mừng. ‘Chúng ta chỉ là voi đầu người, chính con voi này là người đầu voi.’ Trước đó người nước Ca-thi đối xử cha mẹ tàn ác và bần tiện, không có lòng cung kính, nhờ voi này mà vua tuyên lệnh tất cả mọi người trong nước ‘nếu ai không hiếu dưỡng cung kính phụ mẫu sẽ ghép vào tội lớn.’ Ngay sau đó liền thả cho voi về với cha mẹ nó. Voi cung dưỡng phụ mẫu, không kể tuổi tác dài ngắn, khi cha mẹ đều đã táng vong thì voi quay trở lại chỗ vua.
“Vua được voi trắng rất mừng, tức thì nghiêm sức voi định thảo phạt nước kia. Voi can vua rằng, ‘Chớ đánh nhau, cứ theo đường đánh nhau sẽ nhiều thương hại.’ Vua đáp, ‘Vua kia khinh miệt lăng mạ tôi.’ Voi nói, ‘Hãy để tôi sang đó, khiến cho oán địch không dám khinh miệt và hà hiếp đại vương.’ Vua nói, ‘Nếu để ngươi đi lỡ không về được thì sao?’ Voi đáp, ‘Không ai ngăn tôi cho khỏi quay về được.’ Thế là voi đi sang nước kia. Tỉ-đề-ê vương nghe voi tới rất mừng, đích thân ra nghênh tiếp và nói voi rằng, ‘Hãy ở lại nước tôi.’ Voi bạch vương rằng, ‘Không ở lại được, từ khi tôi lập chí nguyện tới nay không hề làm trái ngôn thệ, đã hứa vua kia rồi thì phải quay về nước đó. Quốc vương các ông nên trừ oán ác để cho hai nước được thái bình, như vậy chẳng phải sướng hay sao?’ Liền nói kệ rằng:
‘Thắng thì tăng trưởng oán, thu thì thêm ưu khổ, không tranh thắng thua thì chẳng vui nào hơn thế.’
“Voi nói kệ ấy xong thì quay về Ca-thi quốc. Từ đó về sau hai nước hòa hiếu.
“Ca-thi quốc vương thời ấy nay là Ba-tư-nặc vương. Tỉ-đề-ê vương chính là A-đồ-thế vương. Bạch tượng lúc ấy nay chính là thân ta. Lúc ấy nhờ ta hiếu dưỡng phụ mẫu mà khiến cho nhiều chúng sinh cũng hiếu dưỡng phụ mẫu. Thời ấy ta đã khiến cho hai nước hòa hiếu được, nay cũng như thế.”
Văn
「『得勝增長怨， 負則益憂苦，
不諍勝負者， 其樂最第一。』
Đắc thắng tăng trưởng oán, phụ tắc ích ưu khổ.
Bất tránh thắng phụ giả, kì lạc tối đệ nhất.
雜寶藏經第2卷
Comments
Post a Comment